Centrum Astronomii

KontaktPiwnice k. Torunia, 87-148 Łysomice
tel.: +48 56 611 30 10
fax: +48 56 611 30 09

Astrofizyka molekularna (astrochemia)

Ośrodek międzygwiazdowy stanowi dominujący rezerwuar masy w galaktykach, a jego badania przyczyniają się do procesu powstawania i śmierci gwiazd w małych skalach oraz ewolucji fizycznej i chemicznej galaktyk w dużych skalach. Nasze badania w tej dziedzinie obejmują obserwacje gazu i pyłu w szerokim zakresie widma elektromagnetycznego przy użyciu największych dostępnych teleskopów i ich sieci (m.in. obserwatoria ESO, ESA, SOFIA oraz VLBI).

Pozwalają one na poznanie procesów powstawania gwiazd i ich oddziaływania na otoczenie, wyznaczenie zawartości złożonych molekuł w ośrodku gęstym i rozproszonym oraz określenie warunków początkowych procesów powstawania planet.


Grupa:

  • dr Agata Karska
  • dr Beata Deka-Szymankiewicz
  • mgr Marcin Gładkowski
  • lic. Katarzyna Dutkowska
  • lic. Monika Matuszak
  • lic. Agnieszka Mirocha
  • lic. Michał Żółtowski
  • Dominika Itrich
  • Jarosław Stephan
  • Krzysztof Lisiecki

Byli członkowie grupy:

  • mgr Łukasz Tychoniec (Leiden University)
  • lic. Mateusz Gibowski
  • lic. Łukasz Iwanecki
  • lic. Aleksandra Leśniewska (Adam Mickiewicz University in Poznań)
  • Dora Klindzić (University in Zagreb)

Artykuły popularnonaukowe o naszych badaniach:

  • ”Narodziny światów. Z prochu powstałeś… czyli chemia kosmosu”, Darek Lis, Agata Karska, Ewine van Dishoeck – Urania-PA 1/2017 (urania.edu.pl)
  • “Na początku jest woda”, Agata Karska – Academia PAN nr 4 (44) 2015 (naukaonline.pl)
  • “Opalanie w protogwiazdach?” PAP, 19.06.2017 (naukawpolsce.pap.pl)

 

Najważniejsze publikacje:

  • Karska A., Kaufman M.J., Kristensen L.E. i in. (2017) The Herschel-PACS legacy of low-mass protostars: Properties of warm and hot gas and its origin in far-UV illuminated shocks, zaakceptowane do ApJS
  • Tychoniec Ł., Tobin J.J., Karska A. i in. (2017) The VLA Nascent Disk And Multiplicity Survey of Perseus Protostars (VANDAM). III. Extended Radio Emission from Protostars in Perseus, ApJ 852, 18

  • Matuszak M., Karska A., Kristensen L.E. i in. (2015) Far-infrared CO and H2O emission in intermediate-mass protostars, A&A 578, 4

  • Karska A., Kristensen L.E., van Dishoeck E.F. i in. (2014) Shockingly low water abundances in Herschel/PACS observations of low-mass protostars in Perseus, A&A 572, 24

  • Karska A., Herpin F., Bruderer S. i in. (2014) Far-infrared molecular lines from low- to high-mass star forming regions observed with Herschel, A&A 562, 45

  • Karska A., Herczeg G.J., van Dishoeck E.F. i in. (2013) Water in star-forming regions with Herschel (WISH). III. Far-infrared cooling lines in low-mass young stellar objects, A&A 552, 141