Instytut Astronomii

KontaktPiwnice k. Torunia, 87-148 Łysomice
tel.: +48 56 611 30 10
fax: +48 56 611 30 09

Radioteleskop będzie jak nowy

obrazek: [fot. Marcin Czyżniewski]
fot. Marcin Czyżniewski

Największy w naszej części Europy radioteleskop, działający w Centrum Astronomii UMK w podtoruńskich Piwnicach, przejdzie gruntowny remont. To skomplikowane i bardzo kosztowne przedsięwzięcie sfinansowane zostanie w całości z budżetu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Resort nauki przekazał Uniwersytetowi Mikołaja Kopernika 4.000.000 zł, na które składa się trzyletnie dofinansowanie działalności radioteleskopu i środki potrzebne na jego remont. Decyzję ministerstwa przekazała prorektorowi UMK prof. Andrzejowi Sokali i dyrektorowi Centrum Astronomii prof. Krzysztofowi Katarzyńskiemu poseł Iwona Michałek.

Jeszcze w tym roku zostanie ogłoszony przetarg na wykonawcę, a prace rozpoczną się wiosną przyszłego roku. Centrum Astronomii przewiduje, że radioteleskop będzie wyłączony z użytku przez pół roku, od wiosny do jesieni 2020 r. Zakres prac obejmuje zdarcie obecnej powłoki malarskiej i antykorozyjnej, usunięcie ognisk korozji i ponowne pomalowanie całego urządzenia.

Powstały w 1994 r. radioteleskop RT-4 Kopernik jest największym radioteleskopem w naszej części Europy. Tzw. reflektor główny urządzenia ma 32 metry średnicy, prawie 900 metrów kw. powierzchni i zbudowany jest 336 aluminiowych paneli. Konstrukcja nośna porusza się na 4 wózkach, co umożliwia nie tylko obrót, ale i przesuwanie radioteleskopu. Urządzenie jest częścią europejskiej i światowej sieci interferometrycznej VLBI i ma własny profil na Facebooku.

– Nasz radioteleskop ma ogromne znacznie dla rozwoju wiedzy o wszechświecie. Co roku publikowanych jest co najmniej 50 artykułów w najważniejszych czasopismach międzynarodowych powstałych dzięki obserwacjom prowadzonym przy jego użyciu – mówi prof. Krzysztof Katarzyński.

Początkowo radioteleskop wykorzystywany był przede wszystkim do badania pulsarów, obecnie służy badaniom widm radiowych obiektów z naszej galaktyki, które pozwalają określić ich skład chemiczny, a także do badań odległych ciał niebieskich spoza Układu Słonecznego. – Dzięki falom radiowym potrafimy określić ich kształt. Ostatnio badaliśmy także skutki zderzenia dwóch odległych gwiazd neutronowych – wyjaśnia prof. Andrzej Marecki, kierownik Katedry Radioastronomii.

W Piwnicach znajduje się jeszcze jeden, mniejszy radioteleskop, RT-3, o średnicy 15 m, oddany do użytku w 1979 r.

pozostałe wiadomości